Ziyaret konumu kaydedilirken KVKK açısından nelere dikkat edilmelidir?
Konum verisi bir çalışana ait olduğunda kişisel veridir. KVKK'nın genel ilkelerini, ölçülü konum toplamayı, aydınlatma yükümlülüğünü ve saklama süresini sade bir dille öğrenin.
Saha ekibinde konum bilgisi, ziyaretin gerçekten yapıldığını göstermenin en kolay yoludur. Aynı bilgi, plasiyerin gün boyu nerede olduğunu da anlatabilir. Konum verisi bir çalışana ait olduğunda 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) kapsamında kişisel veridir ve kanunun ilkelerine uygun işlenmek zorundadır. Bu yazı ziyaret konumu kaydederken uyulması gereken ilkeleri, hangi konum bilgisinin gerçekten gerektiğini, çalışanın nasıl bilgilendirileceğini ve verinin ne kadar saklanacağını anlatır. Yazı genel bilgi verir. Kendi durumunuz için hukuk danışmanınızla görüşün.
Konum verisi neden kişisel veridir?
Kanun kişisel veriyi, kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişiye ilişkin her türlü bilgi olarak tanımlar. Plasiyerin telefonundan alınan konum, o telefonu kullanan kişiye bağlanabildiği için bu tanıma girer. Konum verisi kanunun saydığı özel nitelikli kişisel veriler arasında yer almaz. Yine de dikkatle ele alınması gerekir.
Kişisel Verileri Koruma Kurulu, araç kiralama sektörüyle ilgili 2021/1303 sayılı kararında, konum verisinin işlenmesinin kişinin yaşam alışkanlıklarını ortaya çıkarabileceğine dikkat çekmiş ve konum toplamanın istisnai olarak başvurulan bir yol olması gerektiğini değerlendirmiştir. Kararın özeti Kişisel Verileri Koruma Kurumunun sitesinde yayımlanmıştır. Karar saha ekipleriyle ilgili değildir, ancak konum verisinin ne kadar hassas olabileceğini göstermesi açısından yol gösterir.
KVKK'nın genel ilkeleri konum kaydına nasıl uygulanır?
Kanunun 4. maddesi kişisel verilerin işlenmesinde uyulması zorunlu beş ilke sayar. Aşağıdaki tablo bu ilkeleri ve ziyaret konumu için olası karşılıklarını gösterir.
| Kanundaki ilke | Ziyaret konumunda karşılığı |
|---|---|
| Hukuka ve dürüstlük kurallarına uygun olma | Çalışan, konumunun ne zaman ve neden alındığını bilir. Gizli takip yapılmaz. |
| Doğru ve gerektiğinde güncel olma | Müşterinin konumu sahada doğrulanır. Yanlış kayıtlı bir konum yüzünden çalışan haksız yere uzakta görünmez. |
| Belirli, açık ve meşru amaçlar için işlenme | Amaç yazılı olarak belirlenir, örneğin ziyaretin doğrulanması ve günün planlanması. |
| İşlendikleri amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olma | Ziyaret için giriş ve çıkış noktası yeterliyse gün boyu iz tutulmaz. Mesai dışında konum alınmaz. |
| İlgili mevzuatta öngörülen veya işlendikleri amaç için gerekli olan süre kadar muhafaza edilme | Konum verisi için bir saklama süresi belirlenir. Süre dolunca veri silinir ya da anonim hâle getirilir. |
Kanunun tam metnine Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden ulaşabilirsiniz.
Hangi konum bilgisi gerçekten gereklidir?
Ölçülülük ilkesi, amacınıza ulaşmak için gereken en az veriyi toplamanızı ister. Ziyaretin yapıldığını göstermek için genellikle iki nokta yeterlidir. Bu noktalar ziyaretin başladığı ve bittiği yerdir. Gün boyu süren bir konum izi bu amaç için gerekli değildir ve plasiyerin özel zamanına ilişkin bilgiyi de toplar.
- Konumu yalnız tanımlı çalışma günlerinde ve saatlerinde alın. Hafta sonu ve akşam saatlerinde konum toplamayın.
- Canlı harita gibi bir ihtiyaç varsa yalnız son konumu tutun ve önceki konumları biriktirmeyin.
- Yöneticinin anlık konum isteği varsa bu istek çalışana görünür bir bildirimle gitmelidir.
- Konum paylaşımı arka planda sürerken telefonda bunu gösteren bir bildirim bulunmalıdır.
- Uzakta başlatılan bir ziyareti işaretleyin, ancak bunu tek başına yaptırım sebebi saymayın. Müşterinin kayıtlı konumu yanlış olabilir.
Konumun doğruluğu çalışanı nasıl etkiler?
Telefonun bildirdiği konum her zaman kesin değildir. Kapalı mekânlarda, yüksek binaların arasında ve bodrum katlarda konum belirgin biçimde sapabilir. Adresten tahmin edilen müşteri konumu da gerçek kapıdan uzakta olabilir. Doğruluk ilkesi bu yüzden iki yönlü düşünülmelidir. Müşterinin kayıtlı konumu sahada doğrulanmalı, bir ziyaretin uzakta başlatıldığı sonucuna varmadan önce de konumun doğruluk payı birlikte değerlendirilmelidir.
Çalışan nasıl bilgilendirilmelidir?
Kanunun 10. maddesi, kişisel veri elde edilirken ilgili kişiye bazı bilgilerin verilmesini zorunlu tutar. Bu bilgiler veri sorumlusunun kimliği, verinin hangi amaçla işleneceği, kimlere ve hangi amaçla aktarılabileceği, toplama yöntemi ve hukuki sebebi ile kişinin 11. maddede sayılan haklarıdır. Konum toplamaya başlamadan önce bu bilgileri içeren bir aydınlatma metnini plasiyerlere verin ve teslim aldıklarını kayda geçirin.
Aydınlatma metninde hangi uygulamanın, hangi günlerde ve saatlerde, hangi anlarda konum aldığını sade bir dille yazın. Konum verilerinizin işlenebileceğini söyleyen genel bir cümle yerine, ziyaret başlatıldığında ve bitirildiğinde konumunuzun kaydedildiğini söyleyen somut bir cümle kullanın.
Hukuki sebep nasıl belirlenir?
Kanunun 5. maddesine göre kişisel veriler ilgili kişinin açık rızası olmadan işlenemez, ancak maddede sayılan şartlardan biri varsa açık rıza aranmaz. Bu şartlar arasında bir sözleşmenin kurulması veya ifasıyla doğrudan ilgili olması ve kişinin temel hak ve özgürlüklerine zarar vermemek kaydıyla veri sorumlusunun meşru menfaati de bulunur. Kanun açık rızayı belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirilmeye dayanan ve özgür iradeyle açıklanan rıza olarak tanımlar. Konum işlemenin hangi hukuki sebebe dayanacağını hukuk danışmanınızla birlikte belirleyin ve aydınlatma metnine yazın.
Konum verisi ne kadar süre saklanmalıdır?
Kanun, kişisel verinin ilgili mevzuatta öngörülen ya da işlendiği amaç için gerekli olan süre kadar saklanmasını ister. İşlenmesini gerektiren sebepler ortadan kalktığında veri silinir, yok edilir ya da anonim hâle getirilir. Ziyaret doğrulaması için alınan konumun ne kadar süre gerektiğini kendi süreçlerinize göre belirleyin. Örneğin prim hesabı ve itirazların sonuçlanması için gereken süre bir ölçüt olabilir. Belirlediğiniz süreyi yazılı hâle getirin ve süre dolduğunda silme işlemini düzenli olarak yapın.
Kanunun 12. maddesi ayrıca verilere hukuka aykırı erişimi önlemek için gerekli teknik ve idari tedbirlerin alınmasını ister. Konum verisini görebilecek kişileri rol bazında sınırlayın ve bu yetkiyi yalnız ihtiyacı olanlara verin.
Rotam+ konum verisini nasıl sınırlar?
Rotam+'ta gün boyu süren bir konum izi tutulmaz. Ziyaret kaydında yalnız ziyaretin başladığı ve bittiği nokta saklanır. Canlı saha haritası için konum, tanımlı bir konum penceresi içinde belirli aralıklarla güncellenir. Varsayılan pencere hafta içi 08.00 ile 19.00 arasıdır. Sistem kişinin yalnız son konumunu tutar ve yeni konum öncekinin yerine yazılır. Pencere dışında mobil uygulama konum almaz, sunucu gelen konumu kaydetmez ve canlı saha haritası kişinin son konumunu göstermez.
Yönetici yalnız pencere içinde ve izin verilmişse anlık konum isteyebilir. Bu istek çalışana görünür bir bildirimle gider. Arka planda konum paylaşımı sürerken telefonda bunu gösteren kalıcı bir bildirim durur. Müşteriden uzakta başlatılan ziyaret engellenmez, yalnız işaretlenir. Müşterinin konumu ilk ziyarette plasiyerin onayıyla düzeltilir ve sahada doğrulanan konum sonradan adres bilgisiyle ezilmez. Konum ayarları rol ve kişi bazında yönetim panelinden yönetilir. Ürünün güvenlik özellikleri için Rotam+ özellikleri bölümüne bakın.
Konum kaydına başlamadan önce neler hazırlanmalıdır?
Aşağıdaki listeyi konum toplamaya başlamadan önce tamamlayın ve her maddenin sonucunu yazılı hâle getirin. Bu kayıtlar, olası bir başvuruda kararlarınızın gerekçesini de gösterir.
- Konum toplama amacını tek cümleyle yazın.
- Amaca yetecek en az konum bilgisini belirleyin ve gün boyu izden kaçının.
- Konum alınacak gün ve saatleri tanımlayın.
- Hukuki sebebi hukuk danışmanınızla belirleyin.
- Aydınlatma metnini hazırlayın ve plasiyerlere teslim edin.
- Saklama süresini ve silme yöntemini yazılı hâle getirin.
- Konum verisini görebilecek rolleri sınırlayın.
Ziyaret kayıtlarının gün sonunda nasıl bir görünüme dönüştüğünü gün sonu raporu yazısında bulabilirsiniz.