Sahada fiyat ve iskonto hataları nasıl önlenir?

Yanlış fiyatla alınan sipariş, fatura düzeltmesiyle bitmez. Kademeli iskontonun doğru hesabını, tek fiyat kaynağını, alan yetkilerini ve iskonto onay sınırlarını öğrenin.

· Okuma süresi: 5 dk · Rotam+

Sahada yanlış fiyatla alınan bir sipariş, faturanın düzeltilmesiyle bitmez. Müşteriyle tartışma çıkar, iade ve yeniden faturalama gerekir, bazen fark şirketin kârından karşılanır. Bu hataların çoğu, fiyatın sahaya taşınma biçiminden doğar. Bu yazı fiyat ve iskonto hatalarının en sık kaynaklarını, kademeli iskontonun doğru hesabını ve hataları önleyen üç kontrolü anlatır. Bu kontroller tek fiyat kaynağı, alan yetkileri ve onay sınırlarıdır.

Fiyat hataları en çok nereden kaynaklanır?

Sahadaki fiyat hataları birkaç tekrar eden nedenden doğar. Kendi düzeltme faturalarınıza baktığınızda büyük olasılıkla bu listedeki nedenleri göreceksiniz.

  • Plasiyerin elindeki fiyat listesi güncel değildir. Fiyat merkezde değişmiş, ancak sahaya ulaşmamıştır.
  • Müşteriye özel koşul unutulur ve liste fiyatı yazılır.
  • Art arda uygulanan iskontolar elle ve yanlış hesaplanır.
  • Ondalık ayırıcı karışır. Türkçe yazımda 1.250 bin iki yüz elli, 1,250 ise bir tam binde iki yüz elli anlamına gelir. Yanlış okunan bir fiyat bin kat hata üretir.
  • Dövizli üründe kur elle yazılır ve TL fiyat dolaylı olarak değişir.
  • Satıştan kaldırılan bir ürün eski bir listeden siparişe girer.

Bu nedenlerin ortak noktası, fiyatın bir yerde elle yeniden üretilmesidir. Hataları azaltmanın yolu, plasiyerin fiyatı hesaplaması yerine doğru hesaplanmış fiyatı görmesini sağlamaktır.

Kademeli iskonto neden toplanarak hesaplanmaz?

Birçok muhasebe ve stok yazılımı (ERP) iskontoyu kademeli uygular. İkinci iskonto, ilk iskontodan sonra kalan tutar üzerinden hesaplanır. Bu yüzden yüzde on ve yüzde beş iskonto toplamda yüzde on beş etmez. Net fiyat, brüt fiyat her kademede (1 − iskonto oranı) ile çarpılarak bulunur. Aşağıdaki tablo 1.000 TL brüt tutarlı bir kalem için farkı gösterir.

İskonto kademeleriToplanarak bulunan tutarKademeli hesapla doğru tutarEşdeğer tek iskonto
%10 + %5850,00 TL855,00 TL%14,5
%20 + %10700,00 TL720,00 TL%28
%10 + %10 + %5750,00 TL769,50 TL%23,05

İskontoları toplayarak hesaplayan bir plasiyer müşteriye 850 TL söyler, fatura ise 855 TL gelir. Fark küçük görünse de müşteri faturayı sorgular ve plasiyerin sözü zayıflar. Yüksek tutarlı siparişlerde aynı hata daha büyük bir farka dönüşür. Plasiyerin iskontoyu elle hesaplamasına gerek bırakmayın ve sahadaki uygulamanın ERP ile aynı kademeli hesabı yaptığını doğrulayın.

Fiyat tek bir kaynaktan nasıl gelmelidir?

Fiyatın tek kaynağı, faturanın kesildiği ERP olmalıdır. Sahadaki uygulama fiyat listesini, müşteriye özel koşulları, miktar kademelerini ve iskonto kurallarını bu kaynaktan almalıdır. Plasiyerin elinde ayrıca tutulan bir fiyat tablosu kalmamalıdır.

  • Fiyat listeleri geçerlilik tarihleriyle birlikte aktarılmalıdır.
  • Müşteriye özel koşul, müşteri seçildiği anda kalemlere uygulanmalıdır.
  • Miktara bağlı fiyat ve iskonto kademeleri, miktar değiştikçe yeniden hesaplanmalıdır.
  • Satıştan kaldırılan ürün belgeye yeni kalem olarak eklenememelidir.

Bu kuralların telefonda da çalışması gerekir. Bağlantı yokken fiyatı hesaplayamayan bir uygulama plasiyeri yine elle hesaba iter.

Dövizli fiyatlarda nelere dikkat edilmelidir?

Dövizli satışta hata çoğu zaman kurdan doğar. Bir belgede yalnız bir para birimi kullanın ve aynı siparişte TL ile döviz kalemlerini karıştırmayın. Belge kurunun hangi kaynaktan ve hangi günden alındığını netleştirin. Sahadaki uygulamanın kur tablosu ERP'nin kurundan bir gün geride kalırsa, döviz fiyatı aynı olduğu hâlde TL tutarlar farklı çıkar. Kur kaynağını tek bir yere bağlayın ve kurun her gün güncellendiğini kontrol edin.

Plasiyer hangi alanları değiştirebilmelidir?

Her şirketin fiyat politikası farklıdır. Bazı şirketlerde plasiyer fiyatı hiç değiştiremez, bazılarında belirli bir sınıra kadar iskonto verebilir. Bu kararı alan bazında verin. Örneğin siparişte birim fiyat plasiyer için salt okunur olabilir, teklifte ise pazarlık için düzenlenebilir bırakılabilir.

Alan kilidinin yalnız ekranda olması yeterli değildir. Eski bir uygulama sürümü ya da hatalı bir istemci kilitli alanı değiştirip gönderebilir. Kilitli bir alanın gelen değeri merkezde de yok sayılmalı, kayıtlı değer ya da kuraldan gelen değer korunmalıdır.

Dolaylı değişikliklere de dikkat edin. Dövizli bir kalemde fiyat kilitliyken kur serbest kalırsa, plasiyer kuru değiştirerek TL fiyatı dolaylı olarak değiştirebilir. Bu yüzden fiyat kilitliyse kur da kilitli olmalıdır.

Aşağıdaki tablo, birçok şirket için başlangıç noktası olabilecek örnek bir alan politikasını gösterir. Kendi fiyat politikanıza göre uyarlayın.

AlanSiparişteTeklifte
Birim fiyatSalt okunurDüzenlenebilir, sınırı aşan teklif onaya düşer
Kalem iskontosuDüzenlenebilir, sınırı aşan sipariş onaya düşerDüzenlenebilir, sınırı aşan teklif onaya düşer
KurSalt okunurSalt okunur
VadeMüşterinin tanımlı vadesi gelir, değişiklik onaya düşerDüzenlenebilir

İskonto sınırları onay akışına nasıl bağlanır?

Plasiyere tanınan iskonto sınırı aşıldığında siparişi engellemek yerine yöneticinin onayına göndermek çoğu zaman daha doğrudur. Müşteri kaybedilmez, karar da yetkili kişide kalır. Onay akışını kurarken aşağıdaki soruları cevaplayın.

  • İskonto kalem kalem mi, yoksa belgenin ortalaması olarak mı ölçülecek?
  • Sınıra eşit iskonto onaya gidecek mi?
  • Müşteriye özel koşulun iskontosu sınıra dahil mi, yoksa yalnız koşulun üstüne eklenen iskonto mu ölçülecek?
  • Sınırı aşan belge önce kimin onayına düşecek, o kişinin sınırı da yetmezse kime gidecek?

Onaylayan kişi belgenin neden onaya düştüğünü görmelidir. Kalem iskontosunun sınırı aştığını söyleyen açık bir gerekçe kararı hızlandırır.

Bu kontroller Rotam+'ta nasıl kurulur?

Rotam+, Netsis'teki fiyat listelerini, müşteriye özel koşulları, altı kademeye kadar iskontoyu ve miktar kademelerini telefona aktarır. Net fiyat telefonda hesaplanır ve sunucudaki hesapla aynı sonucu verir. İki hesabın aynı sonucu verdiği ortak test örnekleriyle denetlenir. Rol bazlı alan yetkileriyle sipariş ve teklif ekranlarındaki her başlık ve kalem alanı düzenlenebilir ya da salt okunur yapılır. Salt okunur alanın gelen değeri sunucuda kullanılmaz ve fiyat salt okunur olduğunda kur da salt okunur olur. Belge ya tamamen TL ya da tek bir döviz cinsindendir ve kur kaynağı TCMB ya da Netsis olarak seçilebilir.

Onay yetkilerinde iskonto ve tutar sınırları firma, rol ve kişi düzeyinde tanımlanır. İskontonun kalem bazında mı belge ortalamasıyla mı ölçüleceği ve sınıra eşit değerin onaya gidip gitmeyeceği firma ayarıdır. Sayılar Türkçe biçimle girilir, yani nokta binlik, virgül ondalık ayırıcıdır. Satıştan kaldırılan ürün belgeye yeni kalem olarak eklenemez. Modüllerin tamamı için Rotam+ modülleri bölümüne bakın.

Fiyat hatalarını azaltmaya nereden başlamalısınız?

İlk adım, bugün hangi hataları yaşadığınızı ölçmektir. Aşağıdaki sırayı izleyin.

  1. Son üç ayda düzeltilen faturaları toplayın ve her birinin nedenini yazın.
  2. Sahada kullanılan bütün fiyat listelerini bulun ve ERP dışındakileri kaldırın.
  3. İskontonun nasıl hesaplandığını plasiyerlerle bir örnek üzerinden konuşun.
  4. Her rol için hangi alanların değiştirilebileceğine karar verin.
  5. İskonto sınırlarını ve onay sırasını yazılı hâle getirin.

Fiyatı teklif aşamasında müşteriyle pazarlık eden ekipler için teklif hazırlama ve siparişe çevirme yazısı da yol gösterir.

Bütün yazılar

Alterra ve Ecol ortak ürünüdür